“Vidanjör” tek bir araç değil, bir araç ailesidir. Aralarındaki fark yalnızca tank hacmi de değil: manevra kabiliyeti, vakum gücü ve üzerindeki ekipman da değişir. Yanlış sınıf gönderildiğinde ya araç adrese giremez ya da iş tek seferde bitmez.
Kapasite sınıfları
| Sınıf | Kapasite | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| Mini vidanjör | 2–4 ton | Dar sokaklar, müstakil evler, küçük işletmeler |
| Küçük vidanjör | 5–7 ton | Ev, apartman, küçük işletmeler |
| Orta sınıf | 8–12 ton | Apartman, site, fabrika, kanalizasyon hattı |
| Büyük vidanjör | 13–17 ton | Büyük siteler, sanayi tesisleri, yoğun atık |
| Ağır hizmet | 18–20 ton | Fabrika, belediye, büyük altyapı işleri |
Ton mu, metreküp mü?
Sektörde ikisi de kullanılır ve pratikte birbirine yakındır: atık suyun yoğunluğu suya yakın olduğu için 1 metreküp yaklaşık 1 tondur. Çamur oranı yüksek atıkta ağırlık artar, bu yüzden araçlar hacim kapasitesinin tamamına kadar doldurulmayabilir.
Neden doğru sınıf önemli?
İki yönde de zarar var. Dar bir sokağa 18 tonluk araç göndermek, aracın adrese hiç giremeyeceği anlamına gelir — boşuna yol, boşuna zaman. Tersine, 10 metreküplük bir kuyuya 5 tonluk araç göndermek üç sefer demektir; her sefer ayrı yol ve ayrı bertaraf maliyeti çıkarır.
Telefonda kuyunun yaklaşık hacmini ve aracın yanaşabileceği en yakın noktayı sorduğumuzun sebebi tam olarak budur. Bu iki bilgi, doğru sınıfı seçmeye yeter.
Kuka ve kombine araçlar
Klasik vidanjör yalnızca vakumla çeker. Kuka ve kombine araçlar buna ek olarak yüksek basınçlı su ünitesi taşır: hattı içeriden açar, aynı anda çıkan atığı tankına alır. Kök sarması, yağ tabakası ve oturmuş çamur gibi sadece vakumla çözülemeyen durumlarda bu araçlar zorunludur.
Kombine araçlar genellikle daha büyük tank, daha uzun hortum ve su geri kazanım ünitesi taşır; belediye ana hatlarında ve sanayi kolektörlerinde kullanılır.
Hortum ne kadar uzanır?
Standart araçlarda vakum hortumu 20–40 metre arasında uzatılabilir. Aracın kuyuya yanaşamadığı adreslerde ek hortumla mesafe artırılır, ancak mesafe uzadıkça vakum verimi düşer. Bu yüzden çok uzun mesafelerde daha güçlü bir araç sınıfı tercih edilir.
Kısaca
- Dar sokak, bahçe içi kuyu → 2–7 ton
- Apartman, orta ölçekli site → 8–12 ton
- Büyük site, sanayi tesisi → 13–17 ton
- Fabrika, arıtma, belediye altyapısı → 18–20 ton
- Tıkalı hat, kök, yağ → kuka veya kombine araç
